TÜBİTAK 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm Destek Programı Nedir?

TÜBİTAK 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm Destek Programı, sanayi kuruluşlarının çevresel sürdürülebilirlik hedeflerine yönelik Ar-Ge ve yenilik projelerini geri ödemesiz destekleyen bir programdır. Program; enerji ve kaynak verimliliği, sera gazı emisyonlarının azaltılması, döngüsel ekonomi ve temiz üretim teknolojilerini önceliklendirir.

Neden önemli? AB Yeşil Mutabakatı bağlamı

Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenlemesi (CBAM) ile demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen gibi ürünlerin ithalatında karbon ayak izi esaslı yükümlülükler kademeli olarak devreye girmektedir. İhracatçı sanayiciler için üretim süreçlerinin karbon yoğunluğunu düşürmek artık bir tercih değil, pazar erişimi meselesidir. 1832, bu dönüşümün Ar-Ge tarafını finanse eder.

Hangi projeler uygundur?

• Üretimde enerji verimliliği sağlayan yeni proses veya ekipman geliştirme.
• Atık ısı geri kazanımı, yenilenebilir entegrasyonu, elektrifikasyon.
• Hammadde/atık geri kazanımı ve döngüsel malzeme teknolojileri.
• Düşük karbonlu malzemeler ve alternatif üretim yöntemleri.
• Karbon ayak izi ölçüm, izleme ve raporlama teknolojileri.

Destek kapsamı

Personel, alet-teçhizat, malzeme, danışmanlık ve hizmet alımı giderleri, program kurallarında belirlenen oran ve sınırlar dahilinde geri ödemesiz desteklenir. Oranlar çağrıya ve firma ölçeğine göre değişir; başvuru öncesi güncel çağrı metni incelenmelidir.

Başvuru süreci

1. Mevcut süreçlerin çevresel etkisinin ve iyileştirme potansiyelinin belirlenmesi.
2. Teknik yenilik iddiasının ve hedeflenen çevresel kazanımın (ör. kWh/ton, kg CO₂e azaltımı) sayısallaştırılması.
3. İş planı, adam-ay ve bütçenin kurgulanması.
4. PRODİS üzerinden başvuru, hakem değerlendirmesi.
5. Yürütmede dönemsel teknik/mali raporlama ve çevresel gösterge takibi.

Diğer araçlarla birlikte kullanım

1832 projeleri; Ar-Ge Merkezi teşvikleri, KOSGEB yeşil dönüşüm destekleri ve yatırım teşvik sistemindeki öncelikli/stratejik yatırım kapsamlarıyla birlikte planlanabilir. Bütünsel bir yol haritası, hem Ar-Ge hem yatırım tarafını kapsamalıdır.

Experto'nun rolü

Experto; yeşil dönüşüm önceliklerinin firma süreçlerine uyarlanması, çevresel kazanımın ölçülebilir hedeflere bağlanması, başvuru yazımı ve raporlama süreçlerini yürütür; CBAM ve sürdürülebilirlik raporlaması ile bağlantısını kurar.

Resmi kaynaklar

• TÜBİTAK TEYDEB 1832 Programı
• Ticaret Bakanlığı — Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM)

Bağlantılardaki bilgiler ilgili kurumlar tarafından güncellenmektedir; başvuru öncesi yürürlükteki mevzuat teyit edilmelidir.