Sıkça Sorulan Sorular

Ücretsiz bir ön değerlendirme ile başlıyoruz. Firmanızın Ar-Ge faaliyetlerini, mevcut kapasitesini ve hedeflerini konuşup uygun destek programlarını belirliyoruz.

Sektöründen bağımsız olarak, yeni ürün/süreç geliştiren ya da geliştirmeyi planlayan her ölçekte firma uygun bir programla eşleştirilebilir. Belirleyici olan projenin yenilik unsurudur.

Hibe (geri ödemesiz) desteklerde uygun harcamaların bir kısmı karşılığında geri ödeme yükümlülüğü yoktur. Geri ödemeli desteklerde ise sağlanan tutar, belirli bir takvimde faizsiz veya düşük faizli olarak geri ödenir.

Değerlendirme gerekçeleri incelenir; projenin revize edilip yeniden sunulması veya farklı bir programa yönlendirilmesi değerlendirilir. Ön değerlendirmede uygun görmediğimiz projeleri en baştan önermiyoruz.

Asgari tam zamanlı eşdeğer Ar-Ge personeli sayısı sektöre ve güncel mevzuata göre değişir. Ön değerlendirmede firmanızın mevcut durumunu bu şartlara göre analiz ediyoruz.

Ar-Ge Merkezi, 5746 sayılı Kanun kapsamında Ar-Ge faaliyetlerini ayrı bir birimde ve tek bir yerleşkede düzenli olarak yürüten firmalara verilen bir statüdür. Bu statü; Ar-Ge indirimi, gelir vergisi stopajı teşviki, sigorta primi işveren desteği ve damga vergisi istisnası gibi avantajlar sağlar.

Asgari tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli sayısı mevzuatla belirlenir ve sektörlere göre farklılaşabilir; ayrıca zaman zaman güncellenir. Güncel personel eşiği başvuru öncesi teyit edilmelidir.

Ar-Ge harcamalarının tamamı kurumlar/gelir vergisi matrahından ayrıca indirilir; Ar-Ge personelinin ücreti üzerindeki gelir vergisinin büyük bölümü terkin edilir; sigorta primi işveren hissesinin yarısı belirli süre karşılanır; Ar-Ge'ye ilişkin kâğıtlar damga vergisinden istisnadır. Oranlar güncel mevzuata göre değişir.

Hazırlık kalitesine bağlı olarak dosya hazırlığı birkaç ay sürebilir; başvuru sonrası değerlendirme komitesi yerinde inceleme yapar. Experto, hazırlık ve komite sunumu dahil süreci uçtan uca yönetir.

İkisi de 5746 sayılı Kanun kapsamındadır ve benzer teşvikleri sağlar. Ar-Ge Merkezi teknik bilgi ve teknoloji üretimine; Tasarım Merkezi ise estetik, ergonomi, işlevsellik ve kullanıcı deneyimi odaklı tasarım faaliyetlerine yöneliktir.

Mobilya, tekstil ve hazır giyim, ayakkabı, beyaz eşya, otomotiv yan sanayi, ambalaj, aydınlatma, seramik, mücevher ve makine gibi ürün geliştiren tüm sektörler uygundur. Grafik, moda ve iç mimari tasarım faaliyetleri de kapsamdadır.

Tasarım harcamalarının tamamının vergi matrahından indirimi, tasarım ve destek personelinin ücretinde gelir vergisi stopajı teşviki, sigorta primi işveren desteği ve damga vergisi istisnası sağlanır.

Evet. Tasarım Merkezi kalıcı bir vergi/prim statüsüdür; Ticaret Bakanlığı Tasarım Desteği ise tasarımcı istihdamı ve yurt dışı tanıtım için hibe niteliğindedir. İki araç birlikte planlanabilir.

Bölgede yürütülen yazılım, tasarım ve Ar-Ge projelerinden doğan kazançlar kanunda belirtilen tarihe kadar gelir ve kurumlar vergisinden istisnadır; personel ücretlerinde gelir vergisi istisnası ve sigorta primi işveren desteği uygulanır.

İstisnanın süresi 4691 sayılı Kanun'da belirlenir ve zaman zaman uzatılır. Güncel son tarih için yürürlükteki düzenleme esas alınmalıdır.

Evet, ancak personelin bölge dışında (müşteri sahasında veya uzaktan) geçirdiği süreye ilişkin istisna, Bakanlıkça belirlenen oranla sınırlıdır. Bu oranın doğru izlenmesi ve beyanı denetimlerde önemlidir.

Yazılım geliştiren ve ürününü lisanslayan firmalar için Teknokent, üretim ağırlıklı firmalar için genellikle Ar-Ge Merkezi daha uygundur. Bazı firmalar iki yapıyı birlikte kullanır; doğru kurgu firmanın faaliyet profiline göre belirlenir.

Sektör ve ölçek ayrımı olmaksızın tüm sermaye şirketleri başvurabilir. Program, yeni ürün veya üretim yöntemi geliştiren sanayi Ar-Ge projelerini geri ödemesiz destekler.

Destek, uygun harcamaların belirli bir yüzdesi olarak dönemsel raporlar sonrası ödenir. Oran; firma ölçeği, iş birliği yapısı ve proje niteliğine göre değişir ve güncel çağrı mevzuatına göre teyit edilmelidir.

Personel (adam-ay esaslı), alet-teçhizat ve yazılım, malzeme ve sarf, danışmanlık ve hizmet alımı ile Ar-Ge kurumlarına yaptırılan işler proje ile ilişkili oranda desteklenir.

1507 (KOBİ Ar-Ge Başlangıç) küçük bütçeli ilk projeler için sadeleştirilmiş bir programdır ve KOBİ'lere daha yüksek oran verir. Deneyimli/büyük firmalar ve yüksek bütçeli projeler için 1501 uygundur.

1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı; KOBİ'lerin ilk Ar-Ge projelerini basitleştirilmiş süreçlerle ve yüksek destek oranıyla geri ödemesiz destekleyen programdır.

Program, firmanın ilk projeleri için tasarlanmıştır ve desteklenen proje sayısı sınırlıdır. Bu sınırın dolması halinde firma 1501 gibi programlara yönlendirilir; güncel kural çağrı metninden teyit edilmelidir.

Hayır. 1507 proje bazlı bir hibedir ve Ar-Ge Merkezi statüsü gerektirmez. Ar-Ge Merkezi olan firmalar da proje başvurusu yapabilir.

Destek, proje dönemleri tamamlandıkça hazırlanan teknik ve mali raporların (AGY) TÜBİTAK tarafından incelenmesi sonrası dönemsel olarak ödenir.

Sanayi kuruluşlarının enerji ve kaynak verimliliği, emisyon azaltımı, döngüsel ekonomi ve temiz üretim odaklı Ar-Ge projelerini geri ödemesiz destekleyen bir programdır.

AB'nin Sınırda Karbon Düzenlemesi (CBAM) ile bazı ürünlerin ithalatında karbon ayak izi esaslı yükümlülükler devreye giriyor. İhracatçı sanayi için üretimin karbon yoğunluğunu düşürmek pazar erişimi meselesi hâline geldi; 1832 bu dönüşümün Ar-Ge'sini finanse eder.

Enerji verimli proses/ekipman geliştirme, atık ısı geri kazanımı, elektrifikasyon, hammadde/atık geri kazanımı, düşük karbonlu malzemeler ve karbon ayak izi ölçüm-izleme teknolojileri desteklenir.

Evet. 1832 projeleri; Ar-Ge Merkezi teşvikleri, KOSGEB yeşil dönüşüm destekleri ve yatırım teşvik sistemindeki öncelikli/stratejik kapsamlarla birlikte planlanabilir.

Belge kapsamındaki makine-teçhizat alımlarında KDV istisnası ve ithalatta gümrük vergisi muafiyeti; yatırıma katkı tutarına kadar vergi indirimi; ilave istihdam için SGK primi işveren desteği sağlar. Faiz/kâr payı desteği, yatırım yeri tahsisi ve KDV iadesi belirli bölge ve sektörlerde uygulanır.

Başvuru E-TUYS sistemi üzerinden yetkilendirilmiş kullanıcı ile yapılır. Yatırım konusu, tutarı, yeri, istihdam ve makine listeleri girilir; uygun bulunan yatırım için belge düzenlenir.

Hayır. Teşvik belgesi düzenlenmeden yapılan makine alımları KDV istisnası ve gümrük muafiyetinden yararlanamaz. Alımlara belge sonrası başlanmalıdır.

Yatırımın yeri (bölge), sektörü, büyüklüğü ve destek sınıfı (genel, bölgesel, öncelikli, stratejik) oranı belirler. Oranlar ve süreler mevzuatla güncellenir; başvuru öncesi teyit edilmelidir.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda TÜBİTAK ve KOSGEB'in yürüttüğü, kritik ve yüksek teknolojili ürünlerin yurt içinde Ar-Ge'den seri üretime kadar geliştirilmesini destekleyen bütünleşik bir programdır.

İthalat bağımlılığı yüksek, orta-yüksek veya yüksek teknoloji sınıfında bir ürünü yerlileştirmek ya da Ar-Ge çıktısını seri üretime taşımak isteyen firmalar başvurabilir.

Ar-Ge/ürünleştirme desteği (geri ödemesiz ve/veya geri ödemeli), projeye özel Yatırım Teşvik Belgesi ile makine-teçhizat ve vergi/SGK/faiz destekleri, nitelikli personel desteği bir arada sunulur. Oranlar çağrıya göre değişir.

Program belirli ürün gruplarına yönelik çağrılar açar. Firma, ürününü açık çağrıyla eşleştirir; ön başvuru ve ardından Ar-Ge iş planı ile yatırım fizibilitesini içeren kesin başvuruyu yapar.

4447 sayılı Kanun'un geçici 10. maddesi (6111) ile getirilen, ilave istihdam edilen sigortalılar için işveren sigorta priminin belirli süre Hazine ve İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanmasını sağlayan teşviktir. Süre; sigortalının yaşı, cinsiyeti ve mesleki belge durumuna göre değişir.

Hayır. SGK prim teşvikleri birbirinin alternatifidir; bir sigortalı için bir ayda yalnızca bir teşvik uygulanır. Her ay personel bazında en avantajlı teşvik seçilmelidir.

Şartları sağlandığı hâlde yararlanılmayan teşvikler için belirli süre sınırları içinde iptal-ihya yöntemiyle düzeltme yapılabilir ve fazla ödenen primler mahsup/iade yoluyla geri alınabilir.

Şartı sağlanmayan teşvikin kullanılması, primlerin gecikme zammıyla geri ödenmesine ve idari para cezasına yol açar. Kayıt dışı istihdam tespiti teşviklerden yasaklılık getirir.

Yurt dışında düzenlenen ve Bakanlıkça desteklenen fuarlara katılan firmaların stant, nakliye ve tanıtım giderlerinin belirli oran ve üst limitlerle karşılandığı bir hibe programıdır.

Fuarın destek kapsamında olması, katılımın organizatör veya bireysel katılım kuralları çerçevesinde yapılması ve başvurunun süresinde, gerekli belgelerle yapılması gerekir. Oran ve limitler güncel genelgeyle belirlenir.

Milli katılımda organizatör kuruluş standı ve organizasyonu yönetir; bireysel katılımda firma fuara kendi imkânıyla katılır. Destek oran ve üst limitleri katılım türüne göre değişebilir.

Fuar sonrası, harcama belgeleri ve katılımı kanıtlayan evrakla yapılan başvurunun incelenmesi ardından hak ediş ödemesi gerçekleştirilir.

Pazara giriş, yurt dışı pazarlama ve tanıtım, marka/TURQUALITY, fuar, pazar araştırması, e-ticaret (sanal ticaret heyetleri ve pazaryeri) ile yurt dışı birim (ofis, mağaza, depo) kira desteklerini kapsar. Her biri ayrı oran ve limitlere tabidir.

Birçok destek kalemi büyük firmalara da açıktır, ancak bazı kalemlerde oran ve limitler işletme büyüklüğüne göre farklılaşır. Uygunluk kalem bazında değerlendirilmelidir.

Genellikle pazar araştırması, yurt dışı fuar katılımı ve pazara giriş belgeleri destekleriyle başlanır; marka ve yurt dışı birim destekleri daha olgun ihracatçılar içindir.

Başvurular Ticaret Bakanlığı'nın ilgili elektronik sistemleri ve yetkili kuruluşlar (İhracatçı Birlikleri) üzerinden yapılır; her destek kaleminin kendi başvuru süresi ve belge seti vardır.

Tasarımcı şirketleri, tasarım ofisleri ile tasarım ve ürün geliştirme projesi yürüten üretici/ihracatçı firmalara yöneliktir. Tasarımcı istihdamı, tasarım ofisi giderleri ve yurt dışı tanıtım giderleri desteklenir.

Evet. Ticaret Bakanlığı Tasarım Desteği hibe niteliğindedir ve ihracat odaklıdır; 5746 kapsamındaki Tasarım Merkezi ise kalıcı bir vergi/prim statüsüdür. İkisi birlikte kullanılabilir.

İstihdam edilen tasarımcı ve mühendis giderleri, alet-teçhizat, yazılım, seyahat ve tanıtım giderleri program kurallarındaki oran ve süre sınırları içinde desteklenir.

Firmanın proje bazlı bir tasarım/ürün geliştirme planı sunması ve ilgili genelgede tanımlı belge ve raporlama düzenini sağlaması beklenir.

Firmaların yurt dışı pazarlara girişte ihtiyaç duyduğu kalite, ürün ve sistem belgeleri ile test/analiz ve tarım kuruluş onayı giderlerinin belirli oran ve yıllık üst limitle karşılandığı bir hibe programıdır.

CE dışı zorunlu ve pazar tarafından talep edilen belgeler, ürün testleri, sistem/yönetim belgeleri (ör. ISO), akredite kuruluşlardan alınan analiz raporları ve hedef ülke onayları desteklenebilir. Kapsam listesi genelgeyle belirlenir.

Destek oranı ve firma başına yıllık üst limit mevzuatla belirlenir ve güncellenir; başvuru öncesi yürürlükteki genelge teyit edilmelidir.

Başvuru, belgenin/ödemenin tarihinden itibaren genelgede belirtilen süre içinde yapılmalıdır; süre kaçırılırsa destek hakkı düşer.

Firmaların yurt dışında marka tescili ve marka korumasına ilişkin (başvuru, danışmanlık, vekil ve yenileme) giderlerinin belirli oran ve üst limitle desteklenmesini kapsar.

Yapılır, ancak hedef pazarda marka koruması olmadan taklit ve kötü niyetli tescil riski yüksektir. İhracat planı olan firmaların öncelikli pazarlarda erken tescil yaptırması önerilir.

Az sayıda ülke hedefleniyorsa doğrudan ulusal başvuru, çok sayıda ülke için Madrid Protokolü genellikle daha ekonomiktir. Doğru strateji hedef pazar sayısına göre belirlenir; her iki yol da destek kapsamında değerlendirilir.

Madrid Protokolü başvurusu için Türkiye'de bir esas başvuru veya tescil gerekir. Ulusal yolla başvuruda da Türkiye tescili güçlü şekilde önerilir.

Küresel Tedarik Zincirine Giriş (KTZ) Desteği; üretici KOBİ'lerin çok uluslu firmaların tedarik zincirine tedarikçi olarak girebilmesi için makine-ekipman, yazılım, test-analiz ve sertifikasyon giderlerini hibe ile destekler.

Sınai sicil belgesine sahip, üretim yapan ve KOBİ ölçeğindeki firmalar tipik adaylardır. Firma, hedeflediği küresel alıcı ve ürün grubu için gerçekçi bir tedarikçi olma planı sunmalıdır.

Makine-ekipman ve donanım, yazılım, test/analiz, sertifikasyon ve ürün belgelendirme ile program kurallarına göre nitelikli personel ve eğitim/danışmanlık giderleri desteklenir.

Destek oranı, proje başına üst limit ve süre program mevzuatıyla belirlenir ve güncellenebilir; başvuru öncesi yürürlükteki genelge teyit edilmelidir.